rozgrzewająca zupa z soczewicy

massakra! kto przywlókł do naszego kraju te syberyjskie mrozy?!  gile w nosie, sine stopy a w kuchni koło zera :/ ale nie poddaje się. dobrze że zmuszona jestem do chwilowej abstynencji bo mogłabym mieć poważny problem. na rozgrzewkę powalczę tym razem bułgarską zupą z soczewicy. ten wspaniały jarski przepis polecam jednak okrasić w naszym polskim umiarkowanym klimacie solidną ilością wędzonego boczku. im tłuściej tym lepiej przy takim mrozie musimy mieć co spalać.

na 4 solidne miski potrzebujemy

• włoszczyznę
• 2 listki laurowe
• 4 ziarenka ziela angielskiego
• 3 ząbki czosnku
• 2 szklanki soczewicy (w sumie może być jakakolwiek, ja wykorzystuję tą brunatną)
• puszkę pomidorów
• 1 dużą cebulę
• łyżkę masła
• 30/40 dkg boczku wędzonego
• 1 płaską łyżkę cząbru
• płaską łyżkę soli, pieprz wedle uznania

soczewicę płuczę, zalewam wodą tak, żeby przykryła 3 razy nasiona, odstawiam na kilka godzin (dobrze te przygotowania zacząć rano lub wieczór wcześniej)

włoszczyznę obieram, płuczę, marchewkę i pietruszkę kroje w talarki, seler w drobne plastry, pozostałe składniki jarzynki rozdrabniam tak, żeby były do przełknięcia. zalewam wodą (ok 2 litry, żeby wywar nie był za cienki), solę, dodaję listki i ziele i gotuje pod przykryciem na średnim ogniu ok 20 min. w międzyczasie obieram ziemniaki, płuczę i kroje w średniej wielkości kostkę, dodaję do gotującego się wywaru.

soczewicę odcedzam i dodaje razem z ziemniakami. na tym etapie w garnku ląduje jeszcze czosnek pokrojony w cienkie płatki. gotuje pod przykryciem aż wszystko zmięknie w międzyczasie dodaję kolejno pozostałe składniki, uzupełniając wodę, tak żeby nie przypalić zupy, (trzeba uważać z dolewaną wodą żeby nie rozrzedzić za mocno zupy i nie stracić smaku warzyw, w konsystencji powinna przypominać gęstą wojskową grochówę). kolejno lądują pomidory, pokrojona w drobną kostkę i zeszklona na maśle cebula (musi być miękka ale nie brązowa), pokrojony w kostkę i podsmażony boczek. na ok 10 min przed końcem cząber i pieprz.

pajda chrupiącego chleba i żadne mrozy nam nie straszne. zupa jest pyszna gdy odstoi chwilę, a smaki zdążą się przeniknąć. nie polecam jednak przechowywać jej zbyt długo, gdyż nieoczekiwanie lubi skwaśnieć.

jajcarnych opowieści cd

wykradłam ten przepis podstępem z jednej z moich ulubionych knajp.  można ten koktajl nazwać ambrozją, polską odmianą bombardinio, bogatszą, pełniejszą w smaku, zniewalająca wersją dla koneserów.

• 100 ml ajerkoniaku
• 50ml rumu
• 50 ml krupniku
• 150 ml tłustego mleka
• łyżka miodu (najlepiej kwiatowy)
• szczypta cynamonu

ten zniewalający napój najlepiej podawac jak bombardinio w szklance z grubecho szkła.

łyżkę miodu rozprowadzam dokładnie po ściankach szklanki. podgrzewam mleko, delikatnie ubijając (śmigiełkiem, mikserem, trzepaczką lub widelcem) mleka nie można zagotować. do szklanki wlewam kolejno ajerkoniak, rum i krupnik. wszystko zalewam gorącym mlekiem z pianą i dekoruję szczyptą cynamonu.

totalna rozpusta! polecam zwłaszcza gdy łamie w kościach.

babskie sprawy

no i zima na jedną nóżkę. natura śpi, ziemia przez kilka miesięcy nie wypluje z siebie niczego smacznego. pocieszać się można jedynie frykasami zamkniętymi w szklanych słoikach. to czas książek, długiego snu, tańczącego ognia i… babskich robótek ręcznych. raz na czas, kontynuując tradycje naszych babek, organizujemy takie zloty. w ruch idą igły, szydła, druty, snują się nitki wirują motki, cudownie odprężające chwile z babskim gadaniem, okraszone domowej roboty wyskokowymi eliksirami, podawanymi bez wyrzutów “na rozgrzewkę”.  sezon dopiero się rozpoczął nie mniej jednak w peletonie napitków okrutnie kaloryczny i nieprzyzwoicie smaczny ajerkoniaczek.

ajerkoniak

• 300 ml śmietanki kremówki
• szklanka cukru
• opakowanie cukru z prawdziwą wanilią
• 0,25 ml czystej wódki
• 0,25 ml spirytusu
• 5 żółtek (z białek można zrobić bezy)

żółtka ucieram razem z cukrem i cukrem z wanilią na gładką masę (cukier musi się całkiem rozpuścić), nie przestając ucierać, dodaję śmietankę. po 2 minutach odstawiam mikser, dodaję alkohol i dokładnie mieszam wszystkie składniki łyżką. rozlewam do butelek i ukrywam skrzętnie w lodówce. powinien odstać kilka dni, ale nigdy mi się to jeszcze nie przytrafiło.

wariant narciarsko/snowboardowy, uwielbiany przez wszystkich fanów corocznych padów w śnieżny puch, między innymi mnie

bombardinio na 1 głowę

do przygotowania potrzebnych będzie kilka akcesoriów: mikser, wysokie naczynie do ubicia śmietany, miarka (można też na oko, tutaj proporcje to kwestia gustu), 2 garnuszki do tzw kąpieli wodnej (garnki muszą się mieścić jeden w drugim) szklanka z uchwytem, lub z grubego szkła

• 100ml ajerkoniaku
• 50ml  rumu (do tej wersji najlepsze bacardi 8, ale widziałam jak w jednym ze skibarów polewali ukradkiem najzwyklejszą grappe i tez było dobre)
• mała śmietana kremówka (mocno schłodzona)
• łyżka cukru
• 50 ml espresso (opcjonalnie)

najprościej przygotować bombardinio w warunkach knajpianych, mając do dyspozycji wszystkie profesjonalne urządzenia do ubijania śmietany, parzenia kawy i podgrzewania mleka, nie mniej jednak nie jest to niemożliwe w domu, trzeba jedynie uzbroić się w cierpliwość.

najpierw przygotowuję śmietanę. wlewam ją do wysokiego naczynia, wsypuję cukier i ubijam mikserem na najwyższych obrotach, aż całkiem zesztywnieje. można tez podsypać śnieżką lub podobnym specyfikiem, ale gdy schłodzimy mocno śmietankę, dodawanie ekstra chemii jest zbyteczne. ubitą śmietanę wkładam do lodówki (ma nieporównywalnie lepszy smak niż ta w aerozolu, więc polecam się wysilić)

teraz kąpiel. do większego garnuszka wlewam wodę (mniej więcej 1/3). do mniejszego wlewam ajerkoniak, wkładam do większego (woda w dużym garnku pominna sięgać mniej więcej wysokości ajerkoniaku w małym). powoli podgrzewam, często mieszając. gdy jest wystarczająco ciepły, przelewam do szklanki, na wierzch rum i od serca bitą śmietanę. do wersji z kawą: gorącą kawę wlewam na samym końcu, powolną strużką przez środek śmietanowej czapki. powstałą stóżkę przykrywam łyżeczką bitej śmietany.

juz po pierwszym łyku czuć jak alkohol dociera do każdej kończyny, rozanielając bezwstydnie całe ciało

viva italia

ostatni dzwonek

***podróże kształcą – papryka w pomidorach***

Wiele z przepisów, które wykorzystuje dziś w domu przywędrowało z różnych stron świata. po jedne musiałam sama się pofatygować, inne przywędrowały wraz ze znajomymi, a jeszcze inne są ze mną od dzieciństwa, od czasów beztroskich frotowych pielgrzymek do pachnącej rozgrzaną papryką Bułgarii.

dzięki niespokojnej naturze moich rodziców od wczesnych lat miałam szczęście obracać sie w kręgu znajomych z różnych stron świata. najwyraźniej jednak pamiętam Saszę, rdzennego bułgara, który dla polskiej dziewczyny stracił głowę. wraz z bratem byliśmy częstymi gośćmi w ich domu. olbrzymi ogród, zatopiony w winoroślach, stary ogrodowy basen, drzewa morwy, wielkie sędziwe orzechy i mnóstwo czarnomorskiej roślinności, hartowanej przez Saszę w polskim klimacie. centralnym punktem była podłużna altana z dużym stołem i ławami, obrośnięta zdrewniałymi pnączami starych winorośli, wijącymi się nad głowami biesiadników niczym włosy mitycznej meduzy. oddzielne miejsce wyznaczone zostało na pokaźnych rozmiarów grill. nad grillem zaś przedziwne akcesoria, przypominające narzędzia chirurgiczne o monstrualnych rozmiarach szczypczyki, piłki, igły, gruszki. wraz z kazdą wyprawa do Bułgarii i w naszym domu zaczeły pojawiać się owe sprzęty, niezbędne wyposażenie kazdego operatora grilla, dziś juz powszechnie dostępne. zamiłowanie do jedzenia przejawiałam od wczesnego dzieciństwa tak więc asysta przy tej dymiącej kuchni polowej była dla mnie naturalna. kursowałam dzielnie z talerzami wyładowanymi po brzegi bułgarskimi frykasami. niepostrzeżenie skubiąc to kebabczi to soczysta paprykę.

pierwszą potrawą według oryginalnego przepisu jaką odtworzyłam sama, była papryka w pomidorach. do tej pory błyszczę w towarzystwie, za każdym razem gdy ja przygotuję.

• 4 słodkie czerwone papryki
• 1,5 kg pomidorów (w zimie zastepuje je przetartymi pomidorami w słoiku)
• pół szkl. wody
• 3 ząbki czosnku
• 4 łyżki oliwy
• sól, pieprz

pomidory obieram, kroje na ćwiartki. czosnek kroję w cienkie plasterki. wkładam do garnka zalewam wodą, dodaję przyprawy i duszę pod przykryciem na małym ogniu.

paprykę myję, kroje wzdłuż wybieram gniazda i kroje na ćwiartki. na patelni (z pokrywką) rozgrzewam olej. układam paprykę skórką do spodu, przykrywam i na średnim ogniu smażę ok 10-15 min. papryka powinna być miękka a skórka przypalona. przekładam paprykę do oddzielnego naczynia, szczelnie przykrywam i odstawiam na kilkanaście minut. gdy przestygnie, obieram papryke ze skóry i dodaję do pomidorów, podgrzewając ok 10 min.

oczywiście najwspanialszy smak ma taka papryka przyrządzona na grilu, jednak każdy sposób na sciągnięcie skóry jest dobry (zwłaszcza w mieście). papryke można podawać na zimno lub na ciepło. jest idealna sama w sobie, ale też jako dodatek do mięsa i różnego rodzaju zapiekanek.

W tym roku spotkała mnie zabawna historia. Podróżując po Rosji poznałam rodowita Mołdawiankę. 4000km od swojego domu zaskoczyła mnie bardzo podobnym przepisem, jednak zgodnym z jej rodzinna tradycją. papryka nie mniej pyszna więc tez o niej napiszę.

• 4 słodkie czerwone papryki
• 4 duże słodkie pomidory
• 2 średnie cebule
• pół szkl. wody
• 3 ząbki czosnku
• 4 łyżki oliwy
• sól, pieprz

cebule obieram i kroję w cienkie talarki. szklę ją na oliwie na patelni, po kilku minutach dodaję poszatkowany czosnek, a następnie obrane i pokrojone w ćwiartki pomidory i przyprawy. przykrywam i duszę ok 15 min.

papryke przygotowuje w identyczny sposób jak w poprzednim przepisie. obraną układam warstwowo na głębokim talerzu, następnie polewam sosem z cebuli i pomidorów. gotowe!

IMPORT Z ZACHODU

w tym roku boleśnie odczułam drastyczny skok unijnej waluty. nie dość że holandia do najtańszych nie należy to stosunek 1:5 rozłożył mnie na łopatki. nie byłabym jednak sobą gdybym czegoś nie przywlokła. mieszkańców tej malutkiej i płaskiej jak patelnia krainy rozpiera duma płynąca z imponujących krajobrazów sielskiej holenderskiej wsi. trawniczki w kolorze pantone 376m , wyperfumowane zwierzątka, obejścia wykreślone od linijki, bajeczne ogródki wycięte z czasopism o tematyce agrarnej i sery – po tulipanach naczelny towar eksportowy, objęty unijnymi normami i patentami, każdy równiutki idealnie krągły. a wśród nich… perła. dojrzewający ser kozi delikatny kremowy, rozpływający się w ustach – miodzio!

***sałatka z grillowanym serem kozim***

dojrzewający ser kozi (na 1 osobę 1 serek)
2 czerwone papryki
1 mała cukinia
1 mały bakłażan
6-8 pomidorki koktajlowe
2 łyżeczki orzeszków pinii
mieszanka sałat (można zrobić samemu np. lodowa, rzymska, roszponka, botwinka)

sos
3 łyżki oliwy z oliwek
łyżeczka białego octu winnego
pół łyżeczki tymianku
pół łyżeczki miodu kwiatowego

wszystkie jarzyny przygotowuję do grillowania. w tym przypadku szczęśliwi, którzy posiadają patelnie do grillowania. ja niestety bujam się z piekarnikiem.
sałaty myję i odsączm z wody
bakłażan kroję w plastry (ok. 0,5cm) solę delikatnie z 2 stron i układam na sitku
cukinie kroję w plasterki (mogą być cieńsze niż bakłażan)
z papryki wybieram gniazda i dzielę na ćwiartki.
bakłażan odsączam papierowym ręcznikiem. do grillowania w piekarniku skrapiam delikatnie warzywa oliwą. paprykę zawijam w folię. układam wszystko na kratce i grilluję aż zmięknie.
pierwszą wymięknie cukinia więc wyciągam ją żeby się nie wysuszyła. gdy papryka będzie miękka wyciągam ją z foliowych zawiniątek i ściągam skórę (prawdę mówiąc częściej robię to na patelni – łatwiej i szybciej). po wyciągnięciu wszystkich jarzyn grilluje serek – kilka minut z każdej strony (tak żeby się nie przypalił a lekko podgrzał i rozpuścił w środku może to zająć 10-15 min)
wszystkie jarzyny kroję na nieregularne drobniejsze części i układam na umytej i wysuszonej kompozycji sałat. przygotowuje sos, starannie mieszając wszystkie składniki, polewam nim warzywa. orzeszki pinii podgrzewam na patelni 2-3 min, tak żeby je lekko zrumienić ale nie spalić. na kupce sałat i warzyw kładę  ugrilowaną śnieżnobiałą kozią koronę.  wszystko posypuję ciepłymi orzeszkami pinii.
niestety nie jestem w stanie powtórzyć za holendrami smacznego ale w tym miejscu właśnie tego życzę.

POMIDORÓWKI ODSŁONA PIERWSZA

niewątpliwie zaliczam się do zagorzałych orędowników kulinarnych tradycji rodzinnych. pomidorówka ze śmietaną i lanymi kluskami, przyrządzana po bożemu na niedzielny stół jest jednym z moich faworytów. pomidor to również warzywo które trawię w każdej odmianie i stanie przetworzenia, a w letnim sezonie jestem w stanie chłonąć je garściami niczym soczyste jabłka.
wiele mam jeszcze kulinarnych namiętności lecz nade wszystko miłuję przemyślane koktajle kulturowe.

* 3 marchewki
* 2 pietruszki
* 1 duża cebula
* litr pulpy pomidorowej (takie przetarte pomidory w słoiku)
* 3 łyżki sosu sojowego
* łyżeczka curry
* łyżeczka kurkumy
* łyżeczka słodkiej papryki w proszku
* łyżeczka ostrej papryki w proszku (jak ktoś ma ochotę podsypać pikanterią – droga wolna)
* listek laurowy
* 3-4 ziarenka ziela angielskiego
* łyżka cukru
* sól
* oliwa
* gęsty jogurt lub śmietana

marchewkę i pietruszkę obieram, myje i kroję w długie cienkie słupki (dla uściślenia ok. 5cm długości 0,5/0,5cm w przekroju). na patelni rozgrzewam 2 łyżeczki oliwy i wrzucam pokrojone jarzyny, posypuję curry, kurkumą, sosem sojowym i paprykami. smażę na średnim ogniu ok. 5min, przewracając jarzyny kilka razy.  zalewam szklanką zimnej wody, doprowadzam wszystko do wrzenia, przekładam do garnka, zalewam 2-3 litrami wody (ok.) dodaję ziele angielskie, listek i cukier, przykrywam i zostawiam na małym ogniu. cebule obieram i kroję w drobną kostkę, szklę na oliwie i dodaję do jarzyn razem z pomidorową pulpą. pozostawiam na małym ogniu do momentu gdy jarzyny osiągną pożądaną twardość (niezbyt twarde ale też nie specjalnie miękkie). to jedna z tych zup, które z kazdym dniem zyskują, odsłaniając smaki orientalnych przypraw.

po podgrzaniu i rozlaniu na talerze puszczam jogurtową wyspę (1łyżka) cudownie łagodzącą pikantną nutę.

smacznego

CO W TRAWIE PISZCZY

wielkimi krokami zbliżamy się do kolejnego “longera”. w tym roku skąpo bo tylko jeden dzień wolny ale to i tak zawsze coś. maj to bez wątpienia festiwal grillowania. miesiąc inaugurujący sezon buchających siwym dymem czerwonych pokrak na rachitycznych nóżkach. aby uniknąć tego widoku polecam wypad w mniej okupowane tereny. moje ulubione miejscówki na południu to beskid wyspowy, roztocze oraz uroczy, mlekiem i miodem płynący – beskid niski.
penetrując bezdroża, każdorazowo budzi się we mnie jakiś pierwotny instynkt zbieracza. dając nura w dziewicze wiosenne łąki poluję zazwyczaj na szczaw. skupiska sercowatych mięsistych listków szybko rzucają się w oczy. wybieram te najładniejsze  okazy i tak od kępki do kępki.

każdy, komu na łąkę za daleko, wiosną może przeczesać pobliski targ.

***zupa szczawiowa***

* 4 garści listków młodego szczawiu.
* 2 litry wywaru (mięsny lub warzywny – jak kto woli)
* 4 ziemniaki
* 1 łyżka masła
* 2 łyżki śmietany
* 2 jajka
* łyżka posiekanego koperku
* sól, pieprz

szczaw dokładnie płuczę, osuszam z wody. rozpuszczam masło na patelni i dodaję szczaw, dusze pod przykryciem, aż liście zmiękną i skurczą się, odstawiam z gazu. ziemniaki obieram, płuczę, kroję na mniejsze części i gotuję w małej ilości lekko osolonej wody. wywar podgrzewam i wlewam do gotujących się ziemniaków, następnie szczaw i koperek. rozbijam jajka i wlewam do gotującej się zupy wprost ze skorupek. zazwyczaj żółtko wpada całe a z białka tworzy się coś na kształt lanych klusek. gdy ziemniaki zmiękną odstawiam zupę i czekam aż lekko przestygnie (ok. 20min), śmietanę nakładam do szklanki, dodaję szczyptę soli, mieszam, dodaję 3-4 łyżki płynnej zupy, dokładnie roztrzepuję i wlewam do pozostałej części zupy ( w ten sposób minimalizuje prawdopodobieństwo ścięcia się śmietany). pieprzę wedle uznania i gotowe.

***sałatka szczawiowa***

* 4-5 garści listków młodego szczawiu
* 2 jajka
* pęczek młodej cebulki
* 3 łyzki oliwy z oliwek
* sól, pieprz

szczaw dokładnie płuczę i obieram, zostawiając same listki, osuszam z wody. jajka gotuje na twardo (od momentu wrzenia wody ok. 8min) cebulkę myję i szatkuję. wystudzone jajka kroję na nieregularne średnie kawałki. szczaw, cebulkę i jajka delikatnie mieszam, skrapiam oliwą, posypuję solą i pieprzem (w tym przypadku dobrze się sprawdza świeżo mielony)
idealna jako dodatek do drugiego, mięsnego dania, w pojedynkę tez daje radę. przy zamierzonej konsumpcji sałatki jako głównej przekąski można urozmaicić sos np. mieszając oliwę z solą pieprzem i łyżeczką musztardy francuskiej. zamiast szczawiu zaś idealnie sprawdza się również szpinak.

ZUPA BEZ TRUPA vol1

ledwie słońce zaświeciło a ja już mam ochotę na lekkie zmiany codziennego menu. jarzyny co prawda wciąż zziębnięte piwnicznym chłodem, ale czas zacząć chodzić za formą przed majowymi upałami. to cud że pamiętam wszystkie składniki jeszcze z lata, kiedy to pierwszy raz przez przypadek zamiast minnestrone wyszła mi ta bezmięsna polewka jarzynowa, przyjemnie przypominająca barszcz ukraiński. zazwyczaj zupa znikała za szybko, więc aby nasycić się jej smakiem na zapas gotuję większą ilość. przyrządzając ją dzisiaj nie mogłam sobie odmówić bezwstydnych pochwał. duma rozpierała mnie z faktu, że jeszcze w ubiegłym sezonie udało mi się zamknąć w zamrażarce odpowiednią ilość kopru, natki pietruszki i selera. tych pyszniutkich wzrastających na słońcu. mam nadzieję że wystarczy do gruntowych nowalijek. generalnie nie jest to wielka sztuka i z pewnością wielu ludzi ją praktykuje, jednak w moich zwyczajach kuchennych jest to absolutna nowość, więc traktuję ten czyn niemalże jak przebłysk geniuszu.
z bólem serca przyznałam się kiedyś do notorycznego marnotrawstwa zieleniny. zazwyczaj nie była mi potrzebna hurtowa ilość pietruszki, czy kopru jaką wciskają w pękające pęczki pachnącym latem. zanim zdążyłam wszystko zużyć zieleninka przestawała zasługiwać na swoją nazwę, przybierając barwę żółtą. tak więc oszukując nieco naturę zaczęłam mrozić to co mi zostaje. najpierw myję dokładnie suszę, szatkuję, wkładam do woreczka i zamrżam. przez cały sezon dokładam, po to by w zimie odjąć przy każdej nadarzającej się okazji

* 2 duże marchewki
* 2 małe pietruszki
* 4 średnie ziemniaki
* 1/4 kapusty białej
* 6 małych buraczków
* 2 cebule
* kilka suszonych grzybów (np podgrzybków w ilości 5 kapeluszy)
* listek laurowy
* 3 ziarenka ziela angielskiego
* 3 ząbki czosnku
* sól, pieprz
* natka pietruszki, koperek
* 2 łyżki masła
* jogurt bałkański lub śmietana

jarzyny obieram i dokładnie płuczę. marchewkę i pietruszkę kroję w talarki, kapustę w paski (jak kiszoną) ziemniaki i buraki w kostkę. do ugotowania zupy potrzebny będzie duży garnek. buraki zalewam wodą (tak żeby swobodnie pływały) i gotuje ok 20 minut. muszą gotować się dłużej, w przeciwnym wypadku będą wyraźnie twardsze niż pozostałe warzywa. dodaję pokrojoną kapustę, pietruszkę, ziemniaki i marchew, dolewam wodę (powinna przykryć jarzyny na 1 1/2 wysokości). solę (jak dla mnie 1 czubata łyżka wystarczy), pieprzę, dodaję listek i ziele angielskie, czosnek (w dowolnej formie), grzyby, natkę i koperek. przykrywam i gotuję dalej. cebulę obieram, kroję w kostkę i podsmażam na maśle na małym ogniu, tak żeby zmiękła ale nie zrumieniła się. dodaję do zupy i gotuję aż wszystkie składniki zmiękną. Rozlewam na talerze razem z jarzynami, okraszając wszystko jogurtowym kleksem.

aby zasłużyć na miano barszczu ukraińskiego wystarczy dodać fasolę. moczę jaśka dzień przez przygotowaniem zupy. na następny dzień cedzę płuczę i gotuję w lekko osolonej wodzie. pozostałe składniki przygotowuję jak wyżej. gdy jarzyny zmiękną, odstawiam zupę z gazu i dodaję ugotowaną i odcedzoną, miękką fasolę.
z luźnych refleksji… pamiętam jak kiedyś ziemniak spartolił mi wszystkie przygotowania. są gatunki które podczas gotowania rozpadają się na wióry. z pewnością idealne do pieczenia w ognisku, do takich zup niestety się nie nadają. tamtym razem udało się wybrnąć zamieniając wszystko w multiwarzywny krem, jednak takich niespodzianek nie lubię i od tej pory zawsze proszę o trzymający formę typ sałatkowy.
miłego gotowania życzę

SYSTEM MIAR I WAG

Często próbując wyłudzić jakiś przepis na kolejne uniesienie mego podniebienia, zastanawiam się czy moja bratowa posiada jakąś tajną miarkę wszczepioną w oko, czy to ze mną jest cos nie w porządku, skoro nie potrafię odtworzyć bez kilku prób i błędów tego, co skrzętnie notuje na kartkach. Po krótkim czasie uświadomiłam sobie że w kuchni wykazać należy się nie lada fantazją i abstrakcyjnym myśleniem. Kuchnia to takie miejsce gdzie trzeba się przestroić, wyostrzyć zmysły zagłuszane przez miastowe rytmy. Wszystko po to aby w lot pojąć: ciasto luźne, ciasto zwięzłe, cebula w kostkę, czosnek w piórka, śmietanowy kleks. Porzucić dotychczasowe rozumienie słów i nadać im nowe znaczenia.

Jako bezkrytyczna wielbicielka polskiej wsi, przebywając kiedyś na południu Polski, udałam się z pewną dziarską czterolatką do zaprzyjaźnionego gospodarstwa w celu nabycia wiejskich jaj. Chcąc skrócić sobie drogę zaczęłam wypytywać małą o jej upodobania kulinarne. Nieco znudzona, gadając po to żeby gadać rzuciłam od niechcenia pytanie: a jajka to ty lubisz? Natychmiast otrzymałam odpowiedź: uwielbiam! A najbardziej lubię jajko na oko. Niczym wygłodniała kura, rozpaczliwie rzuciłam się do przegrzebywania składów swej pamięci.. Ja? Wiejskie dziecko, które spędziło całe swoje dzieciństwo wśród gdakających i muczących zwierząt nie wiem co to jest jajko na oko?! Po bezowocnej chwili poddałam się, z zakłopotaniem postanowiłam obnażyć swoją niewiedzę i poprosiłam o uściślenie tej wypowiedzi. Mała ochoczo przystąpiła do wyjaśnienia tematu. Otóż jajko na oko okazało się być znanym mi dobrze jajkiem na miękko. Mama mojej towarzyszki, przyrządzając to “danie” doszła do takiej wprawy że przestała posługiwać się zegarem kuchennym, wypierając z pamięci precyzyjny czas gotowania jajka na miękko. Na pytanie dociekliwego dzieciaka jak długo ma się gotować, zbywająco udzieliła odpowiedzi: na oko. Odpowiedź najwyraźniej została uznana za wyczerpującą. Przetworzona i zapamiętana z pewnością skonfudowała nie jeden wyjałowiony czasem umysł.

Mam wrażenia że kuchnia jest nadzwyczajnym miejscem łączącym w idealnie harmonijny sposób 2 skrajności. Z jednej strony nie dający się ująć w żaden precyzyjny schemat zestaw proporcji i określeń oddających gramaturę, konsystencję, czas przyrządzania potraw. Z drugiej strony rygorystyczny porządek związany z kolejnością dodawania składników, sposobów przechowywania, czy organizacji pracy. Niekiedy przygotowanie posiłków wygląda jak prawdziwe pole bitwy ścierających się przeciwieństw których ofiary wyłaniają się zza pleców kucharza. Tu jakaś kurza blada nóżka tam jędrny korpus, broczącej pomarańczą marchwi.. Chwilę później nastaje błogi spokój, a owoc zdającego się być niemożliwym porozumienia, kusi ponętnie nasze oko i nos, wprost z lśniącego talerza.

Czy jest coś bardziej subiektywnego niż zmysły? Przyzwyczajani od dzieciństwa uczymy się własnych smaków, własnych garści, luźnych ciast, kostek i piórek. Nawet łyżki i łyżeczki mają miliony kształtów i gramatur. Czas weryfikuje każdą rzeczywistość. Z pewnością w początkowej fazie kulinarnych zapasów niezbędne zdawać się będą wagi i precyzyjne miarki, jednak w miarę zdobywania kolejnych doświadczeń jestem pewna że większość użytkowników zastąpi te sprzęty przekazywaną z pokolenia na pokolenie, właściwą swemu rodowi – szczyptą.

TANIE ROZDANIE

*** smażony ser vel smażak***

Jak daleko czasem trzeba się wyprawić, aby dostrzec skarby które leżą w zasięgu ręki. Przez długi czas ignorowałam czeską i słowacką kuchnię, klasyfikując ją jako zbyt tłustą, zbyt podrobową i zbyt “naturalistyczną”. Mimo częstych wizyt w tych krajach szerokim łukiem omijałam ichniejsze hospody, no chyba że w celu zakosztowania złocistego napoju na bazie chmielu. Muszę ze wstydem przyznać przynależność do grupy pospolitych polaczków, szastających kasą w przygranicznych sklepach spożywczych. Sytuacja zmieniła się jednak diametralnie, gdy kilka tysięcy kilometów dzielących nas od naszych krajów, skłoniło mnie do zaprzyjaźnienia się z dwójką czechów. Ponieważ wspólnie z sąsiadami Czechami, uczestniczyliśmy w programie międzynarodowej wymiany różnego rodzaju doświadczeń, bez większych oporów poddaliśmy się opracowanym przez organizatorów aktywnościom. Jednym z punktów był dzień narodowych smaków. Każdy miał przygotować ulubioną potrawę ze swojego kraju. Od tego dnia smażak z tatarską omacką na stałe zagościł w moim sercu. Danie jak najbardziej na studencką kieszeń, idealnie wpisującą się w imprezkę o ograniczonym budżecie, dla osób z chlesterolem w normie.

* kostka żółtego sera (gładki bez dziur, mniej więcej 400gr)
* 3-4 jajka
* szklanka bułki tartej
* 3 łyżki mąki
* olej do smażenia

Ser kroję w plastry o grubości ok. centymetra.
Na 3 talerzach przygotowuję składniki. Osobno wysypuje mąkę (talerz 1), bułkę (talerz 2), wbijam i roztrzepuje jajka (talerz 3).
3 łyżki oleju wylewam na patelnie i podgrzewam na małym ogniu.
Teraz ustawiam taśmę produkcyjną. najpierw kupka grubych plastrów sera, talerzyk z mąką, talerzyk z jajkami, na końcu bułka tarta.
Najpierw obtaczam ser w mące, później w jajku, następnie w bułce, znów w jajku i znowu w bułce.
Taką kąpiel można powtórzyć maksymalnie jeszcze raz (ale niekoniecznie) i na patelnię.
Bułka i jajko muszą idealnie oblepiać ser (uwaga na boki), w przeciwnym wypadku wyleje się na patelnie i do konsumpcji zostanie nam sama panierka.
Kilka minut z każdej strony (trzeba go delikatnie obracać najlepiej gładką łopatką), gdy mrugnie rumieńcem – gotowe!

*** sos tatarski/tatarska omacka***

* majonez
* grzyby marynowane
* ogórek konserwowy
* jajko na twardo
* łyżka śmietany
* szczypiorek
* pietruszka
* kilka kropli soku z cytryny
* pieprz

proporcje dowolne
Wszystko po kolei siekam drobno, łączę z majonezem i śmietaną, przyprawiam pieprzem i skrapiam cytryną.

na talerzu układam smażaka w towarzystwie 2 łyżeczek sosu. można danie uszlachetnić łyżeczką żurawiny, a dodając pieczone ziemniaki wynieść do rangi dania głównego.

dobrou hut!